Το Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 118/2003 (ΦΕΚ 102, τεύχος Α΄), ανήκει στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών που εδρεύει στην Κόρινθο και άρχισε να λειτουργεί από το ακαδη-μαϊκό έτος 2003-04.

Σύμφωνα με το ιδρυτικό Προεδρικό Διάταγμα, το Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής έχει ως αποστολή «i) να καλλιεργεί και να προάγει τις κοινωνικές επιστήμες στους τομείς της κοινωνικής και εκπαιδευτικής πολιτικής με την ακαδημαϊκή διδασκαλία και την εφαρμοσμένη έρευνα, ii) να παρέχει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τα απαραίτητα εφόδια που εξασφαλίζουν την άρτια κατάρτισή τους για επιστημονική και επαγγελματική σταδιοδρομία, iii) να οργανώνει μεταπτυχιακές σπουδές που οδηγούν στην κατάρτιση επιστημόνων με εξειδικευμένες γνώσεις σε επιμέρους γνωστικά αντικείμενα του Τμήματος και iv) να προάγει την επιστήμη και την έρευνα ιδιαίτερα στους τομείς της προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών όπως αυτά διαμορφώνονται στο πλαίσιο της Ε.Ε., της εμβάθυνσης των δομών του κοινωνικού κράτους, της πρόληψης και της ασφάλειας σε συνδυασμό με την κοινωνική ανάπτυξη, της συνεχούς εκπαίδευσης, της εκπαίδευσης ενηλίκων και του σχεδιασμού νέων κοινωνικών και εκπαιδευτικών πολιτικών και θεσμών».

Οι δύο γνωστικές περιοχές, της Κοινωνικής Πολιτικής και της Εκπαιδευτικής Πολιτικής, που συνθέτουν το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος, καλλιεργούνται και αναπτύσσονται ισόρροπα και ισότιμα, προσδίδοντας στο Τμήμα μία ενιαία φυσιογνωμία, η οποία αποτυπώνεται στο ενιαίο Πρόγραμμα Σπουδών του. Η συνύπαρξη των δύο αυτών γνωστικών περιοχών κάτω από το ενιαίο γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος είναι συνυφασμένη με την κυρίαρχη στο Τμήμα αντίληψη σύμφωνα με την οποία οι κοινωνικές πολιτικές και οι εκπαιδευτικές πολιτικές, οι οποίες διαμορφώνονται και ασκούνται ως δημόσιες πολιτικές, αποτελούν θεμελιώδη και αλληλένδετα εργαλεία και μέσα για την επίτευξη της Κοινωνικής Ευημερίας και Προόδου. Στο πλαίσιο δε του ενιαίου γνωστικού αντικειμένου του Τμήματος, αλλά και με βάση την προαναφερθείσα αντίληψη, αναδεικνύονται, προβάλλονται και ενισχύονται οι αναγκαίες αλληλεπιδράσεις και γεφυρώσεις μεταξύ των δύο γνωστικών περιοχών, ενώ παράλληλα καλλιεργείται η ανάπτυξη διεπιστημονικών προσεγγίσεων και θεωρήσεων τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην έρευνα.

Με άλλα λόγια, στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου επιχειρείται να προσεγγιστεί για πρώτη φορά στην ιστορική εξέλιξη της ελληνικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης η φυσιογνωμία ενός ενιαίου Τμήματος, μέσα από την οπτική γωνία της γεφύρωσης των στόχων της κοινωνικής πολιτικής και της εκπαιδευτικής πολιτικής, ως δημόσιων πολιτικών, στην κοινή επιδίωξη της ανάπτυξης και της προόδου μίας κοινωνίας χωρίς διακρίσεις, χωρίς αποκλεισμούς και με σεβασμό των ανθρώπινων και κοινωνικών δικαιωμάτων. Μέσα από αυτήν ακριβώς την οπτική γωνία, επιχειρείται να αναλυθούν τόσο τα συστατικά στοιχεία των δύο αυτών πολιτικών όσο και οι όροι συγκρότησης της σχέσης τους με τις άλλες δημόσιες πολιτικές. Επιπροσθέτως όμως, το Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου φιλοδοξεί να αποτελέσει τον ακαδημαϊκό εκείνο πόλο, όπου θα μπορέσει να καταξιωθεί στην πράξη η θεμελιώδης αντίληψη σύμφωνα με την οποία η Εκπαίδευση και η Παιδεία αποτελούν κλειδί για την ανάπτυξη και την πρόοδο της Κοινωνίας.

Προοπτικές για τους απόφοιτους του Τμήματος

 Η ευρύτητα της βάσης των σπουδών στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποτελεί ασφαλές εφόδιο για τους πτυχιούχους του, προκειμένου αυτοί να εργαστούν επαγγελματικά σε μια σειρά δημόσιων ή και ιδιωτικών φορέων. Ωστόσο από την ίδια του τη φύση το Τμήμα αυτό θα παράγει κατάλληλα εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο θα είναι σε θέση να σχεδιάζει, να εποπτεύει και να αξιολογεί παρεμβάσεις εκπαιδευτικού και κοινωνικού χαρακτήρα τόσο στην τυπική εκπαίδευση όσο και στο πλαίσιο των ευέλικτων μορφών εκπαίδευσης που αναπτύσσονται ραγδαία σήμερα (άτυπες και μη τυπικές μορφές εκπαίδευσης).
Συγκεκριμένα οι απόφοιτοι του Τμήματος έχουν τις παρακάτω τρεις ευρύτατες κατευθύνσεις ως επιλογές επαγγελματικής απασχόλησης.

Α. Πρώτη τέτοια κατεύθυνση αποτελούν οι δυνατότητες επαγγελματικής απασχόλησης των πτυχιούχων του Τμήματος σε φορείς εκπαιδευτικής και κοινωνικής πολιτικής. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος θα μπορούν να αποκτήσουν τα εφόδια εκείνα που θα τους δώσουν τη δυνατότητα να απασχοληθούν στους φορείς αυτούς με ποικίλες ιδιότητες, όπως αναλύεται στη συνέχεια:

. Ως επιτελικά στελέχη της Εκπαίδευσης σε φορείς οι οποίοι έχουν ως έργο τον κεντρικό σχεδιασμό του εκπαιδευτικού συστήματος, είτε συνολικά είτε ανά εκπαιδευτική βαθμίδα (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, τριτοβάθμια, ανώτατη εκπαίδευση). Τέτοιοι φορείς είναι το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, τα θεσμοθετημένα επιτελικά όργανα στο χώρο της εκπαίδευσης όπως είναι το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας, η Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση, το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες επιλογής εκπαιδευτικών), κλπ.

. Ως επιτελικά στελέχη της Εκπαίδευσης σε φορείς και σε διεθνείς οργανισμούς στους οποίους συμμετέχει η χώρα μας, οι οποίοι έχουν ως αντικείμενο τη χάραξη και τη μελέτη εκπαιδευτικής πολιτικής (π.χ. UNESCO, Ευρωπαϊκή Ένωση, ΟΟΣΑ, Συμ-βούλιο της Ευρώπης, κλπ.).

. Ως διοικητικά στελέχη της Εκπαίδευσης, τόσο στους θεσμούς κεντρικού επιτελικού σχεδιασμού που προαναφέρθηκαν, όσο και σε αποκεντρωμένους θεσμούς της εκπαιδευτικής διοίκησης όπως είναι τα Γραφεία και οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, οι Περιφέρειες, οι Νομαρχίες και οι Δήμοι, καθώς επίσης και ως εξειδικευμένα διοικητικά στελέχη σε Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης.

. Ως σχεδιαστές επιμορφωτικών προγραμμάτων για εκπαιδευτικούς, καθώς προβλέπεται ότι στο προσεχές μέλλον οι ανάγκες σχεδιασμού ταχύρυθμων προγραμμάτων επιμόρφωσης και κατάρτισης των εκπαιδευτικών θα πολλαπλασιάζονται διαρκώς. Παράλληλα, οι απόφοιτοι του Τμήματος θα μπορούν να απασχοληθούν επαγγελματικά ως επιμορφωτές των εκπαιδευτικών σε ζητήματα εκπαιδευτικού σχεδιασμού και διοίκησης και εκπαιδευτικής αξιολόγησης.

. Ως διοικητικά στελέχη σε διοικητικές θέσεις φορέων κοινωνικής πολιτικής (κοινωνική ασφάλιση, υπηρεσίες υγείας και νοσοκομεία, δημιουργία απασχόλησης και καταπολέμηση της ανεργίας, κοινωνική πρόνοια, κλπ.)

. Ως επιτελικά στελέχη σε θέσεις σχεδιασμού και αξιολόγησης προγραμμά-των κοινωνικής πολιτικής που εκπορεύονται από φορείς της κεντρικής κυβέρνησης, της περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης, του τρίτου τομέα, των Ν.Π.Δ.Δ., κλπ., καθώς και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

. Ως σχεδιαστές και εφαρμοστές προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής σε ειδικούς φορείς (του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα) κατάρτισης και εφαρμογής επιμέρους προγραμμάτων που εστιάζουν σε κοινωνικές παρεμβάσεις για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (παιδιά, ηλικιωμένοι, κοινωνικά αποκλεισμένοι, κλπ.) και στην επανένταξη ατόμων σε χώρους όπως κέντρα ψυχικής υγιεινής, νοσοκομεία, φυλακές, κέντρα απεξάρτησης κλπ.

Β. Δεύτερη τέτοια κατεύθυνση αποτελούν οι δυνατότητες επαγγελματικής απασχόλησης των πτυχιούχων του Τμήματος με τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων κατάρτισης σε μια σειρά φορέων, όπως οι παρακάτω:

. Φορείς που εμπλέκονται στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, όπως Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΚΕΚ, δημόσια και ιδιωτικά), ο Οργανισμός Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΟΕΕΚ), ο Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ), η Τοπική Αυτοδιοίκηση, Επαγγελματικές Ενώσεις και Σωματεία και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις (π.χ. Τμήματα Προσωπικού).

. Φορείς που εμπλέκονται σε εκπαιδευτικά προγράμματα για ειδικές ομάδες του πληθυσμού, (π.χ. άτομα με αναπηρία, αθίγγανοι, αναλφάβητοι, ανήλικοι κρατούμενοι κλπ.). Τέτοιοι φορείς συνήθως είναι κρατικές υπηρεσίες, η τοπική αυτοδιοίκηση ή ακόμα και ορισμένοι ιδιωτικοί φορείς.

. Φορείς άτυπων ή μη-τυπικών μορφών εκπαίδευσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων φορέων είναι τα Σύγχρονα Κέντρα Φυσικών Επιστημών (π.χ. το Ευγενίδειο Ίδρυμα), τα Ιστορικά Μουσεία (π.χ. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού), τα Μουσεία Τέχνης (π.χ. Εθνική Πινακοθήκη), τα διάφορα Πολιτιστικά Ιδρύματα (π.χ. Μέγαρο Μουσικής) καθώς και Ιδρύματα προστασίας της φυσικής κληρονομιάς (π.χ. Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, κλπ.) ή ακόμα φορείς οι οποίοι σχεδιάζουν και εφαρμόζουν εκπαιδευτικά προγράμματα στo πλαίσιo των επισκέψεων που διοργανώνουν στις εγκαταστάσεις τους για το γενικό κοινό (π.χ. βιομηχανικές μονάδες ή τα διάφορα επιστημονικά-ερευνητικά κέντρα).

. Φορείς που ασχολούνται με παρεμβάσεις που έχουν ως στόχο την αγωγή, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του γενικού κοινού σε μαζική κλίμακα πάνω σε διάφορα θέματα όπως είναι π.χ. η αγωγή υγείας, η περιβαλλοντική ευαισθητοποί-ηση, κλπ. Φορείς οι οποίοι υλοποιούν τέτοια προγράμματα, και άρα θα μπορούσαν να απασχολήσουν επαγγελματικά τους αποφοίτους του Τμήματος, είναι τα διάφορα Υπουργεία (Υγείας, Γεωργίας, Συγκοινωνιών, κλπ), τα ΜΜΕ (π.χ. ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, ημερήσιος και περιοδικός τύπος, κλπ.), όπως επίσης και οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης.

Γ. Τρίτη τέτοια κατεύθυνση αποτελούν οι δυνατότητες επαγγελματικής απασχόλησης των πτυχιούχων του Τμήματος με την παραγωγή πρόσθετου και εναλλακτικού εκπαιδευτικού/ενημερωτικού υλικού (έντυπου, ψηφιακού ή οπτικοακουστικού). Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια έκρηξη στην παραγωγή υλικού με στόχο την εκπαίδευση και ενημέρωση πάνω στις σύγχρονες εξελίξεις της γνώσης σε διάφορα πεδία (π.χ. επιστήμη, τεχνολογία, μαθηματικά, ψυχολογία, κλπ.) αλλά και κοινωνικά προβλήματα. Η τάση αυτή εκτιμάται ότι θα ενταθεί καθώς οι διαφαινόμενες τάσεις στον εκδοτικό χώρο (π.χ. έντυπα που απευθύνονται σε όλο και πιο εξειδικευμένα κοινά), στο χώρο των ραδιοτηλεοπτικών μέσων (π.χ. ίδρυση ψηφιακών πλατφορμών με αποτέλεσμα την ίδρυση καναλιών εξειδικευμένου περιεχομένου) και στο χώρο του Διαδικτύου (π.χ. δημιουργία πυλών-portals εκπαιδευτικού-ενημερωτικού χαρακτήρα) φαίνεται να συνηγορούν σε αυτό.

Δ. Τρίτη τέλος τέτοια κατεύθυνση αποτελούν οι δυνατότητες απασχόλησης των πτυχιούχων του Τμήματος ως ερευνητών στην περιοχή της κοινωνικής και εκπαιδευτικής έρευνας σε φορείς όπως είναι το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, και βεβαίως τα Πανεπιστήμια, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.

Επίλογος

Η παραπάνω καταγραφή των προοπτικών επαγγελματικής απασχόλησης των πτυχιούχων του Τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου είναι εντελώς ενδεικτική. Άλλωστε, το γεγονός ότι είναι η πρώτη φορά που λειτουργεί σε ελληνικό Πανεπιστήμιο Τμήμα με τέτοιο περιεχόμενο έχει ως συνέπεια να μην έχουν ακόμα διαμορφωθεί στην αγορά εργασίας θεσμοθετημένοι χώροι υποδοχής των αποφοίτων ενός τέτοιου Τμήματος, γιατί απλούστατα δεν έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα τέτοιοι απόφοιτοι. Ούτε βεβαίως ήταν ποτέ δυνατό να έχει προηγηθεί της δημιουργίας του Τμήματος η θεσμοθέτηση πεδίων απασχόλησης των πτυχιούχων του. Η θεσμοθέτηση αυτή, η οποία στην ουσία αποτελεί μία μορφή κατοχύρωσης των επαγγελματικών προοπτικών των πτυχιούχων, προχωράει παράλληλα με την πορεία ανάπτυξης κάθε νέου Τμήματος. Η δε κατοχύρωση αυτή δεν χαρίζεται από κανένα. Διεκδικείται και κατακτάται με βάση το περιεχόμενο του Προγράμματος Σπουδών και με βάση το σύνολο των εφοδίων (γνώσεων και ικανοτήτων) που αποκτά ένας φοιτητής στη διάρκεια των σπουδών του.

Για τους παραπάνω λόγους, και ανεξάρτητα από τη συστηματική προσπάθεια που καταβάλλεται ήδη από το Τμήμα και προς την κατεύθυνση της τυπικής κατοχύρωσης των επαγγελματικών προοπτικών των πτυχιούχων, ξεχωριστή σημασία δίνεται στη διασφάλιση και της ουσιαστικής κατοχύρωσης των φοιτητών του Τμήματος ως προς την ύπαρξη αυτών των προοπτικών. Ουσιαστική κατοχύρωση σημαίνει ότι η προοπτική απασχόλησης για κάθε φοιτητή αποτυπώνεται στα επίσημα έγγραφα του Τμήματος. Στο εξής, σε όλη την Ευρώπη το επίσημο έγγραφο που αποτυπώνει το προφίλ, τις μαθησιακές προδιαγραφές και τις προοπτικές απασχόλησης του κάθε φοιτητή θα είναι το Συμπλήρωμα Διπλώματος (Diploma Supplement), το οποίο ήδη θεσμοθετήθηκε και στην Ελλάδα. Τα παραπάνω συνεπώς στοιχεία θα αποτυπώνονται με σαφήνεια στο Συμπλήρωμα Διπλώματος που θα χορηγείται στον κάθε πτυχιούχο του Τμήματος και βεβαίως θα εξαρτώνται από το συνδυασμό κύκλων επιλογής που θα έχει επιλέξει ο φοιτητής, αλλά και από τις γενικότερες επιλογές τους στη διάρκεια των σπουδών του.

Ως επίλογος τόσο στο κεφάλαιο των προοπτικών που διαγράφονται για τους αποφοίτους του Τμήματος, όσο και στον Οδηγό Σπουδών συνολικά, πρέπει να τονιστούν τα εξής σε σχέση με τους αυριανούς πτυχιούχους του Τμήματος. Όπως σημειώθηκε και στην εισαγωγή του Οδηγού Σπουδών, η λειτουργία αυτού του Τμήματος βασίζεται σε μία κυρίαρχη αντίληψη σύμφωνα με την οποία οι κοινωνικές πολιτικές και οι εκπαιδευτικές πολιτικές, οι οποίες διαμορφώνονται και ασκούνται ως δημόσιες πολιτικές, αποτελούν θεμελιώδη και αλληλένδετα εργαλεία και μέσα για την επίτευξη της Κοινωνικής Ευημερίας και Προόδου.

Σήμερα ζούμε σε μία συνεχώς μεταβαλλόμενη πραγματικότητα διεθνώς και η Ελλάδα αποτελεί και αυτή μέρος της νέας αυτής πραγματικότητας. Μέσα σε αυτά τα νέα δεδομένα, η Κοινωνική Ευημερία και Πρόοδος αποτελούν πάντοτε τον διαρκή και σταθερό στόχο για τις Κοινωνίες μας. Μέσα σε αυτά όμως τα νέα δεδομένα, είμαστε υποχρεωμένοι να προχωρήσουμε σε ένα ριζικό, γενικότερο ανασχεδιασμό των εκπαιδευτικών πολιτικών και των κοινωνικών πολιτικών, εάν θέλουμε να παίξουν αυτές αποτελεσματικά τον καθοριστικό ρόλο τους στην επιδίωξη της Κοινωνικής Ευημερίας και Προόδου. Χρειαζόμαστε συνεπώς νέες, σύγχρονες, αποτελεσματικές πολιτικές. Οι νέες πολιτικές απαιτούν είτε νέους θεσμούς είτε εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων και εναρμόνισή τους με τα σύγχρονα δεδομένα. Και παράλληλα, οι νέ-ες πολιτικές απαιτούν και νέα διαχείριση.

Αυτός είναι και ο στρατηγικός στόχος του Τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε ό,τι αφορά τους αυριανούς πτυχιούχους του.

. Στόχος μας είναι η παραγωγή των στελεχών εκείνων που θα είναι σε θέση να κατανοήσουν τις νέες πολιτικές αλλά και να συμβάλουν στη διαμόρφωσή τους.

. Στόχος μας είναι η παραγωγή των στελεχών εκείνων που θα είναι σε θέση να μελετήσουν, να σχεδιάσουν και να οργανώσουν τους νέους θεσμούς, αλλά και την εναρμόνιση των υπαρχόντων θεσμών στα νέα δεδομένα.

. Στόχος μας είναι η παραγωγή των στελεχών εκείνων που θα είναι σε θέση να διαχειριστούν αποτελεσματικά και με κοινωνική ευαισθησία τις νέες πολιτικές και τις εφαρμογές τους.

Σε τελευταία ανάλυση, στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στοχεύουμε στο αύριο, γιατί αυτό είναι που μπορεί να εξασφαλίσει ουσιαστικές και βιώσιμες προοπτικές απασχόλησης.